Co z tymi ogniskami?

Poniżej list otrzymany od zaniepokojonego drużynowego z prośbą o publikację, co niniejszym czynimy. Tytuł od redakcji.

Redakcja

Druhowie, wobec postępujących procesów modernizujących naszą organizację, czas najwyższy zająć się niezwykle palącą kwestią. Zapewne wielu z Was uczestniczyło niejednokrotnie w oficjalnych uroczystościach z udziałem harcerzy, a także w zlotach hufca, chorągwi lub całego Związku. Co łączy te wszystkie akcje? Obrzędowe ognisko. Jak powszechnie wiadomo, harcerska watra jest dla skauta najważniejszym elementem dnia (zaraz po apelu). Jej blask rozświetla zapadający wieczorami mrok, jej ciepło jednoczy nas w kręgu wokół ognia.

Symbolika watry jest bardzo rozbudowana. Najciekawszą i najbardziej nas interesującą interpretacją watry jest ta o dokładanym do ognia paliwie. Każdy patyk, każda igła symbolizuje zaangażowanie pojedynczego harcerze. Osobno dadzą niewiele światła, ale wszystkie razem grzeją nas, dają bezpieczeństwo i integrują.

Z tego też powodu funkcja Strażnika Ognia jest wręcz kluczowa dla harcerskiego ogniska. Pełnienie jej jest zaszczytem, którego jednak bardzo często doświadczają osoby niekompetentne. Na ognisku drużyny to pół biedy, najgorsze przychodzi, gdy w watrze uczestniczą dostojni goście. Zagryzamy wtedy wargi ze wstydu, gdy kilku Strażników dokłada do ognia w sposób zróżnicowany i chaotyczny.

Dość tego! Postuluję znormalizowanie tej sprawy. Poniżej przedstawiam założenia oddolnego projektu Regulaminu Obrzędowych Ognisk i Strażników Ognia.

Wstęp, zapożyczony z mądrej książki: "Najstarszym, najbardziej czcigodnym piastunem człowieka w puszczach i pustkowiach górskich jest ogień. Watra - stara nazwa ogniska u wszystkich pasterzy i górali, w niezmierzonych pasmach karpackich, u Rumunów, Rusinów, Węgrów, Seklerów, Polaków, Serbów, Sasów i Niemców. Watra to najstarsza macierz pasterza i górala. Powiada huculska kolęda, że po urodzeniu Jezusa "Bogarodziczka watrę skrzesąła, nad tą waterką Chrysta ogrzała."

Jak sami widzimy, zgodnie z argumentem ad Iesum, winni jesteśmy ognisku należyty szacunek. Stąd naturalną konsekwencją są dalsze postanowienia regulaminu.

W pierwszej kolejności należałoby zatem uregulować sprawy rekrutacji Strażników Ognia. Muszą to być harcerze regulaminowo umundurowani (w końcu będą pełnić służbę na oczach społeczeństwa, reprezentować ZHR), dojrzali. Muszą też znać symbolikę watry i jej powiązania z etyką chrześcijańską.

Druga sprawa to postawa przed i po dokładaniu. Schemat jest prosty: wkroczenie krokiem defiladowym do kręgu ogniskowego (jednostki zasiadające mogą wstać i zasalutować, ale nie jest to konieczne), następnie oddanie honorów w postawie zasadniczej. Dokładać do ognia należy w postawie klęczącej (na jedno kolano, choć można z tym dyskutować), po jednym polanie. Po powstaniu znów należy zasalutować i krokiem defiladowym powrócić na Miejsce Przygotowania (chrustu). Uwaga! Jeśli w kręgu znajdują się harcerscy dygnitarze, przed dołożeniem do ognia winno się również im oddać honory.

Należy też pochylić się nad sprawami mianowania. Od mianowania właśnie winna rozpocząć się watra. Na Strażników Ognia wybieramy zasłużonych w tym dniu harcerzy, mają oni przyklęknąć na jedno kolano, a następnie drużynowy ma ich pasować żarzącym się polanem, wypowiadając słowa zobowiązania Strażnika Ognia. Pasowani powtarzają, mają prawo dodać na końcu: "tak mi dopomóż Panie Boże Wszechmogący". Jeśli ognisko jest duże, należy ceremonię pasowania odpowiednio nagłośnić.

Jak sami widzicie, drodzy czytelnicy, sprawa Regulaminu Obrzędowych Ognisk i Strażników Ognia jest paląca i nie cierpiąca zwłoki. Należy natychmiast powołać ogólnozwiązkowy zespół i rozpocząć konsultacje. Wymagajmy od siebie, choćby od nas nie wymagali - w ciągu 2 miesięcy powinien powstać nowy regulamin, tak, aby drużyny w lipcu mogły go już zastosować na obozach.



Zaznaczam, że powyższy tekst ma charakter humorystyczny, a intencje autora ograniczają się do uskuteczniania 8 punktu Prawa Harcerskiego.

Wokół listu anonimowych rodziców

Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej chlubi się faktem, że jest rzekomo jedyną organizacją harcerską nawiązującą bezpośrednio do spuścizny po Harcerstwie okresu międzywojennego, a odrzucającą wątpliwej wartości naleciałości z okresu PRL. Jednak ZHP sprzed reform 1948 r. cechował się czymś więcej niż bogoojczyźnianymi hasłami i brakiem koedukacji. O jego ogromnej wartości świadczyły przede wszystkim dokonania na polu kształtowania odpowiedzialnych obywateli. I w tej mierze ZHR ma dużo do nadrobienia. Opublikowany dziś na łamach Kuźnicy list anonimowych rodziców harcerzy ZHR doskonale pokazuje błąd w myśleniu, którym odznacza się także spora część grona instruktorskiego tej organizacji.

Bo tak zawsze było czyli tryb zmieniania statutu ZHR

12 grudnia 2013 r. na stronie ZHR.pl ukazał się dość lakoniczny news informujący o przyjęciu przez Radę Naczelną zasad zgłaszania poprawek do statutu ZHR, jednak pomimo prób nie udało mi się do dzisiaj dotrzeć do pełnej treści rozstrzygnięcia Rady Naczelnej. Dowiedziałem się tylko, że nie zostało podjęte w trybie uchwały, tylko zapisane w protokole. Rada Naczelna postanowiła, że "zgodnie z wieloletnią praktyką i zasadami uchwalonymi przez Radę Naczelną" wszystkie zmiany w statucie mają być zgłoszone do Komisji Stautowo-Regulaminowej i od decyzji RN zależy czy zostaną przekazane pod obrady Zjazdu ZHR.

Szczep 2.0

             3 listopada minęły dokładnie dwa lata od kiedy mam przyjemność przewodzić szczepowi 169 Warszawskich Drużyn Harcerskich i Zuchowych im. Alka Dawidowskiego. Przede mną było 10 poprzedników, zdarzały się lata chude i tłuste, bywały obozy wybitne i zupełnie przeciętne. Nie chcę jednak skupiać się na wspaniałej historii szczepu, który w wielu kręgach uchodzi za jeden z bardziej specyficznych – ma swoją konstytucję, sztandar, niektórzy z nas robią korowaną pionierkę (no szok!).

Działamy jak sto lat temu – czyli dlaczego to źle (i dobrze)

Metoda harcerska jest niezwykle nowoczesna nawet teraz - ponad sto lat po obozie na wyspie Brownse'a. Kilka miesięcy temu na Facebooku furorę zrobiła informacja, że w Sztokholmie postawiono radar, który nagradzał kierowców. Rejestrował on przejazd wszystkich samochodów, a następnie ci kierowcy, którzy prowadzili zgodnie z przepisami, brali udział w loterii, w której można było wygrać nagrody pieniężne (ufundowane zresztą z mandatów tych, którzy przepisy naruszyli).

Zaczynamy! ZHR2.0 - Po co ten blog?

Pomimo katastroficznych wizji, w drugiej dekadzie XXI wieku metoda harcerska ma się dobrze i nadal stanowi skuteczną formę wychowania młodego człowieka. Mimo to nasza organizacja nie rozwija się, a swoim zasięgiem obejmuje tylko niewielką grupę młodzieży. To, że może być inaczej pokazuje przykład FSE, które w ciągu ostatnich 3 lat rozwinęło się o ponad pięćdziesiąt procent, jeśli chodzi o liczbę członków.

Dzisiaj kiedy zastanawiamy się co trzeba zmienić, nasz wzrok kieruje się przede wszystkim na organizację. Mamy wrażenie, że obecnie dominuje model drużyn/środowisk jako samotnych wysp. Na ile dzisiaj organizacja spełnia swoją podstawową funkcję jaką jest wspieranie drużyn w wychowaniu?

Szukając odpowiedzi na to pytanie, moje dwa pierwsze skojarzenia to długotrwałe zawieszenie akcji zarobkowych w Okręgu Mazowieckim oraz awaria wszystkich stron na domenie zhr.pl tuż przed obozami. W ostatnich latach, jeśli wybuchają gorące dyskusje w Związku, dotyczą one spraw ideowych albo personalnych. Warto zwrócić uwagę na program ostatniej konferencji harcmistrzowskiej, której celem miało być „wspólne wypracowanie wniosków starszyzny do Zjazdu”. Wystarczy rzut oka, żeby zobaczyć jak różnie rozumiemy priorytety dla Związku. 

Naszym zdaniem dzisiaj Związkowi potrzeba przede wszystkim dyskusji o tym jak budować sprawną, dobrze postrzeganą organizację, skupioną na swoim celu. Temu ma służyć ten blog - merytorycznej dyskusji i rozmowie o priorytetach i rozwiązaniach.

Startujemy trochę na chybcika, ponieważ już 5 grudnia zaczyna się Zjazd Walny ZHP, a nadeszły takie czasy, że warto śledzić co się będzie na nim działo i o tym, też chcemy napisać. Już niedługo może się okazać, iż nasi instruktorzy stwierdzą, że ZHR nie da się zreformować i…

Na zjazd ZHP ponad połowa delegatów jedzie pierwszy raz, skalę zmiany myślenia pokazują zgłoszone uchwały takie jak np. ograniczenie prawa wyborczego tylko do drużynowych, szczepowych, hufcowych czy propozycja GK, żeby oddzielić działalność gospodarczą od wychowawczej. Warto wejść na stronę zjazdu i spojrzeć na 320-stronnicowe sprawozdanie GK ZHP, żeby zobaczyć skalę działań. My za to postaramy się śledzić zjazd na bieżąco i o tym napisać!